तस्मात्प्रत्यक्षमेवैतद्राम नात्र संदेहोऽस्ति | मनो हि विलक्षणानां क्रियाणां कर्तृ भोक्तृ च तदेव निर्घृष्य संशोध्य चित्तरत्नमिह हिमकणमिवातपेन विलीनतां विवेकेन नीत्वा परं श्रेयः प्राप्स्यसि | चित्तमेव सकलभूताडम्बरकारिणीमविद्यां विद्धि | सा विचित्रकेन्द्रजालवशादिदमुत्पादयति | अविद्याचित्तजीवबुद्धिशब्दानां भेदो नास्ति वृक्षतरुशब्दयोरिवेति ज्ञात्वा चित्तमेवविकल्पनं कुरु | अभ्युदिते चित्तवैमल्यार्कबिम्बे सकलङ्कविकल्पोत्थदोषतिमिरापहरणं न तदस्ति राघव यन्न दृश्यते यन्नात्मीक्रियते यन्न परित्यज्यते यन्न म्रियते यन्नात्मीयं यन्न परकीयं सर्वं सर्वदा सर्वो भवतीति परमार्थः || ८ ||
tasmātpratyakṣamevaitadrāma nātra saṃdeho'sti | mano hi vilakṣaṇānāṃ kriyāṇāṃ kartṛ bhoktṛ ca tadeva nirghṛṣya saṃśodhya cittaratnamihi himakaṇamivātapena vilīnatāṃ vivekena nītvā paraṃ śreyaḥ prāpsyasi | cittameva sakalabhūtāḍambarakāriṇīmavidyāṃ viddhi | sā vicitrakendrajālavśādidamutpādayati | avidyācittajīvabuddhiśabdānāṃ bhedo nāsti vṛkṣataruśabdayoriveti jñātvā cittamevavikalpanaṃ kuru | abhyudite cittavaimalyārkabimbe sakalaṅkavikalpotthadoṣatimirāpaharaṇaṃ na tadasti rāghava yanna dṛśyate yannātmīkriyate yanna parityajyate yanna mriyate yannātmīyaṃ yanna parakīyaṃ sarvaṃ sarvadā sarvo bhavatīti paramārthaḥ || 8 ||
English
Therefore, O Rama, this is indeed evident, there is no doubt about it. The mind is indeed the doer and enjoyer of various actions. Purifying it like a jewel here, like a snowflake dissolving in the sun, leading it to discrimination, you will attain the highest good. Know that the mind itself is the cause of all beings' delusion. It produces this through various illusions. Knowing that there is no difference between ignorance, mind, individual soul, and intellect, just as there is no difference between the words 'tree' and 'tree,' make the mind itself the object of discrimination. O Raghava, there is nothing that is not seen, not done, not abandoned, not died, not one's own, not another's. Everything is always everything, this is the ultimate truth.
हिन्दी
इसलिए, हे राम, यह स्पष्ट है, इसमें कोई संदेह नहीं है। मन ही विभिन्न क्रियाओं का कर्ता और भोक्ता है। इसे यहां एक रत्न की तरह शुद्ध करके, बर्फ के कण की तरह सूर्य में विलीन होकर, विवेक की ओर ले जाकर, तुम उत्तम कल्याण प्राप्त करोगे। जानो कि मन ही सभी प्राणियों की भ्रांति का कारण है। यह विभिन्न जालों के द्वारा इसे उत्पन्न करता है। जानकर कि अज्ञान, मन, जीव, बुद्धि शब्दों में कोई भेद नहीं है, जैसे वृक्ष और तरु शब्दों में कोई भेद नहीं है, मन को ही विकल्पन का विषय बनाओ। हे रघुवंशी, ऐसा कुछ भी नहीं है जो न देखा जाए, न किया जाए, न छोड़ा जाए, न मरे, न अपना हो, न दूसरा हो। सब कुछ हमेशा सब कुछ है, यही परमार्थ है।